چهارم اردیبهشت ‪ ۱۳۵۹نیروهای آمریکایی در عملیاتی موسوم به "دلتا" و با هدف آزاد کردن جاسوسان این کشور که در لانه جاسوسی آمریکا در تهران تحت مراقبت بودند، در صحرای طبس پیاده شدند.

 

در میان این نیروها افسران حکومت سابق و افراد وابسته به ساواک نیز حضور داشتند و قرار بود از طبس با بالگرد به سوی تهران حرکت کرده و در ورزشگاه شهید شیرودی (امجدیه) فرود آیند و با لباس مبدل به سفارت آمریکا در تهران حمله کرده و گروگان‌های خود را آزاد کنند.

 

طبق این نقشه آنان پس از پایان فعالیت‌شان قصد داشتند، به طبس رفته و از آنجا با هواپیماهای نظامی از ایران خارج شوند.

 

نیروهای آمریکایی برای انجام این عملیات در "فورت برگ" آمریکا آموزش نظامی دیده و در فرودگاه "کارولینای شمالی" انجام آن را تمرین کردند و پیش از شروع عملیات نیز به پایگاه‌هایی در مصر و عمان منتقل شده بودند.

 

فرودگاه‌های نظامی مصر، عمان و عرشه ناو هواپیمابر آمریکا در دریای عمان از مراکز عمده برخاستن هواپیماها و بالگردهای مهاجم آمریکا برای فرود در منطقه طبس بود.

 

ناو هواپیمابر "نیمیتس" چهار ماه پیش از این حمله در دی ماه سال ‪ ۱۳۵۸در چهارچوب نیروهای موسوم به واکنش سریع وارد خلیج فارس شده بودند.

 

حمله نظامی آمریکا به طبس دو هفته پس از آن صورت گرفت که دولت این کشور در اقدامی یک جانبه روابط کشورش را با جمهوری اسلامی ایران قطع کرد.

 

نیروهای آمریکایی به وسیله هشت بالگرد و سه هواپیمای باربری هرکولس پس از استقرار در طبس و قبل از حرکت به تهران دچار حوادث مختلفی شدند و از ادامه ماموریت بازماندند.

 

دستگاه هیدرولیک یکی‌از بالگردها از کار افتاد و بالگرد دیگر بر اثر طوفان شن و عدم دید کافی به هنگام جابجایی با یکی از هواپیماهای هرکولس برخورد کرد و هر دو آتش گرفتند و در نتیجه آن هشت نفر از نظامیان در شعله‌های آتش سوختند.

 

به گفته رسانه‌های آمریکا، در تمام مراحل عملیات دلتا تنها ‪ ۴نفر از جمله "جیمی کارتر" رییس جمهور، "هارولد براون" وزیر دفاع، "هامیلتون جوردن" مشاور کاخ سفید و "برژینسکی" مشاور امنیت ملی آمریکا از این عملیات باخبر بودند.

 

در ایران نیز عوامل ناشناخته‌ای در جریان این عملیات قرار داشتند و با آنان همکاری می‌کردند.

 

به‌هرحال در پی‌حادثه صحرای طبس و فرار نیروهای نظامی آمریکا، کارتر رییس جمهور وقت این کشور شکست این عملیات مداخله جویانه را اعلام کرد.

 

پس از این مداخله مطالب بسیاری در خارج از کشور انتشار یافت و اهداف پشت پرده آمریکا در این حمله ناموفق و همچنین ابعاد رسوایی کاخ سفید را بر ملا کرد.

 

در پی‌شکست قطعی عملیات واشنگتن در طبس و بازگشت باقیمانده هواپیماهای آمریکا، یکی ‌از بالگردهای برجای مانده در طبس که حاوی مدارکی در مورد جزئیات عملیات بود، به دستور "بنی‌صدر" بمباران شد. در این بمباران "محمد منتظرقائم" یکی از فرماندهان سپاه پاسداران یزد نیز به شهادت رسید.

 

واقعه طبس یکی از بزرگترین رسوایی‌های نظامی و سیاسی کاخ سفید در برابر انقلاب اسلامی ایران محسوب می شود.